Belediye sınırları dışında kalan (köyler ve mezralar gibi) alanlarda yetkili kurum İl Özel İdaresi'dir. Çanakkale gibi köy yerleşiminin yoğun olduğu bölgelerde bu süreç, belediyelere göre bazı farklılıklar ve özel muafiyetler içerebilir.

İşte İl Özel İdaresi üzerinden yürütülen ruhsatlandırma aşamaları:

1. Köy Yerleşik Alan Tespiti ve İmar Durumu

İşlemlere başlamadan önce arsanın köyün neresinde olduğu kontrol edilmelidir.

  • Köy Yerleşik Alanı İçi: Eğer arsa köyün yerleşik alanı (merkezi) içindeyse süreç daha yavaş ilerler.

  • Köy Yerleşik Alanı Dışı (Tarım Arazisi): Eğer arsa köyün dışındaysa "Tarım Dışı Kullanım İzni" ve valilik onayı gerekebilir. Bu durum süreci uzatabilir.

  • İmar Durum Belgesi: İl Özel İdaresi Yol ve Ulaşım Hizmetleri veya İmar Müdürlüğü’nden alınır.

2. Kamu Kurum Görüşlerinin Toplanması

Belediyelerden farklı olarak Özel İdare, arsanın konumu nedeniyle diğer kurumlardan görüş yazısı ister. Sözleşmemizde de bahsettiğimiz gecikmeler genellikle bu aşamada yaşanır:

  • Karayolları: Arsa ana yola cepheliyse geçiş yolu izin belgesi.

  • DSİ (Devlet Su İşleri): Arsanın yakınından dere geçiyorsa taşkın sahası görüşü.

  • Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu: Bölge SİT alanı içindeyse kazı ve yapı izni.

  • Tarım İl Müdürlüğü: Toprağın tarımsal vasfına dair görüş.

3. Proje Hazırlığı ve "Köy Nüfusuna Kayıtlılık" İstisnası

İl Özel İdaresi müfredatında, bazı durumlarda projeler daha basitleştirilebilir olsa da Prefabrik 17 kalitesindeki hafif çelik yapılar için tam set proje istenir:

  • Mimari, Statik, Elektrik ve Tesisat Projeleri: Hazırlanarak İl Özel İdaresi İmar Birimi'ne sunulur.

  • İstisna Notu: Bazı illerde, köy nüfusuna kayıtlı olan ve sürekli köyde yaşayan vatandaşlar için belirli metrekarelere kadar proje harçlarında muafiyet veya kolaylıklar uygulanabilir (Ancak her ilin yönetmeliği farklıdır).

4. Fen ve Sağlık Kurallarına Uygunluk Onayı

İl Özel İdaresi, yapının çevre sağlığına uygunluğunu denetler:

  • Foseptik Planı: Köyde kanalizasyon hattı yoksa (ki genelde yoktur), foseptik çukuru projesi istenir. Sözleşmemizde konuştuğumuz "foseptik" maddesi burada devreye girer.

  • Zemin Etüdü: Özel İdare de yapının güvenliği için zemin analiz raporunu şart koşar.

5. İnşaat İzni ve Yapı Denetim Muafiyeti Durumu

  • Yapı Denetim: Köy yerleşik alanlarında yapılan tek katlı ve belirli bir metrekarenin altındaki yapılar, bazen yapı denetim kuruluşlarının denetiminden muaf tutulup fen sorumluluğu (fenni mesuliyet) mimar/mühendis üzerine bırakılabilir. Bu, müşteri için maliyet avantajı sağlar.

  • İnşaat Ruhsatı: Onaylanan projelerle birlikte ruhsat harçları yatırılır ve inşaata başlanır.

6. Yapı Kullanım İzni ve Abonelikler

İnşaat bittiğinde İl Özel İdaresi ekipleri sahaya gelerek inceleme yapar:

  • İskan Belgesi: Yapı fen ve sağlık kurallarına uygunsa verilir.

  • Numarataj: İskan sonrası İl Özel İdaresi veya muhtarlık üzerinden kapı numarası alınır.

  • Abonelik: Bu belgelerle birlikte köye hizmet veren kurumdan (UEDAŞ vb.) elektrik ve muhtarlıktan su aboneliği başlatılır.